Achter de schermen: zo trainen onze Alpiene Tochtleiders

Ga je met Trail Markers op pad in alpien terrein, dan wil je kunnen vertrouwen op iemand die weet wat daar gevraagd wordt. Daarom investeren we intensief in de opleiding van onze reisleiders, van berg-EHBO en weerkunde tot GPS, kaart en kompas.

Voor reisleiders die groepen begeleiden in echt lastig, hoog alpien terrein gaat die opleiding nog een stap verder. Want een reis leiden in de bergen is een grote verantwoordelijkheid. Veiligheid, deskundigheid en persoonlijke begeleiding staan juist daar voorop, zeker wanneer terrein en omstandigheden meer vragen.

Daarom bestaat het ATL3-certificaat: Alpiene Tochtleider 3. Trail Markers is via de NKBV een gecertificeerd opleidingscentrum en mag deze ATL3-cursussen onder auspiciën van de NKBV verzorgen. Alleen reisleiders die een intensieve trainingsweek in uitdagend alpien terrein succesvol afronden, ontvangen het certificaat dat wordt uitgegeven door NOC*NSF.

Pas daarna mogen zij zich Alpiene Tochtleider noemen en worden ze ingezet op technisch zwaardere reizen. Het laat zien hoe serieus we voorbereiding nemen, nog vóór een groep de bergen in gaat.

Een opleiding die verder gaat

Om het ATL3-certificaat te blijven behouden, keren reisleiders iedere drie jaar terug naar de Alpen voor hercertificering. Eind juni 2025 werkte een groep tijdens zo’n opleidingsweek op ongeveer 2900 meter hoogte in Parco Nazionale dello Stelvio, met de 3905 meter hoge Ortler als markante top.

Elke dag begeleidden opleiders Bram en Pierre ieder vier reisleiders. Niet door ze op sleeptouw te nemen, maar door ze zelf de leiding te laten nemen. Zonder navigatie-apps op de telefoon navigeerden ze met kaart en kompas over rotsen, stenen, sneeuw en ijs, soms ook zonder pad.

Pierre zegt het scherp: “We gaan in een opleidingsweek één of twee stappen verder dan de reisleiders ooit met een Trail Markers-groep zullen doen.” Juist daarom staat de week vroeg in het seizoen gepland, wanneer sneeuwvelden nog onderdeel zijn van het terrein en keuzes in de praktijk meteen zwaarder wegen.

Voorbij Rifugio Martello op 2610 meter verdween het pad onder een dikke laag sneeuw. Nadat de reisleider van dat moment het terrein had verkend, volgde de instructie: “Met één lange pas de sneeuw op. Vlak langs de kant zitten vaak smeltholtes onder de sneeuw, daar zak je snel doorheen.”

Leren beslissen in de bergen

Naast praktijk draait de week om theorie en risicomanagement. Deelnemers lezen zich vooraf in in de 3x3-methode, waarmee ze voortdurend omstandigheden, terrein en groep beoordelen. Want in de bergen ontstaan de meeste ongelukken niet door brute pech, maar door verkeerde beslissingen.

Tijdens de opleiding werd dat steeds concreet. Hoe ontwikkelt het weer zich? Hoe fit is de groep nog? Welke route is onder deze omstandigheden haalbaar? Reisleiders leren dat zulke afwegingen nooit eenmalig zijn, maar de hele dag terugkomen tijdens een tocht.

Na elke dag volgde een evaluatie, eerst met feedback van collega’s en daarna met de scherpe blik van de opleiders. Bram zegt daarover: “We creëren bewust een veilige leeromgeving. Alleen als mensen hun zwakke punten durven laten zien, kunnen ze er beter van worden.”

Dat die aanpak werkt, bleek uit de onderlinge verbondenheid in de groep, de persoonlijke gesprekken onderweg en de sfeer in de hut. Daar zorgde het twee gram wegende spelletje mini-regenwormen ’s avonds voor ontspanning. Ook dat hoort bij een sterke leerweek in de bergen.

Wat jij daarvan merkt

Halverwege de week kreeg iedere reisleider al een tussentijds evaluatiegesprek. Aan het einde volgde een eindbeoordeling met beide opleiders, inclusief reflectie op eigen keuzes en handelen. Voor ervaren reisleiders was dat een spannend, maar waardevol moment waarin techniek, beoordelingsvermogen en zelfinzicht samenkwamen.

Pierre zag daarbij een duidelijk verschil met andere groepen: “We merkten dat het niveau bij deze al goed opgeleide reisleiders echt hoger was dan we gewend zijn. Daarom konden we deze week een stap verdergaan.”

Wat jij daarvan merkt als reiziger is simpel. Je gaat niet alleen op pad met iemand die technisch vaardig is, maar ook met iemand die vooruitdenkt, rustig blijft en beslissingen durft te nemen wanneer omstandigheden veranderen. Precies dat geeft vertrouwen op alpiene reizen met meer hoogtemeters.

Voor Trail Markers is dat vanzelfsprekend. Wie een groep door hoogalpien terrein begeleidt, moet stevig in de schoenen staan. Daarom blijven we investeren in opleiding en hercertificering, zodat je onderweg naast iemand loopt die de bergen kent en klaarstaat als het echt uitdagend wordt.